GULAG
Historia

ŁAGRY SOWIECKIE - SKRÓCONY PRZEWODNIK

POTMA

Potma – miejscowość położona na terenie Republiki Mordowia (w ZSRR - Mordwińskiej ASSR) w europejskiej części Rosji, około 500 km na południowy wschód od Moskwy. Sowieckie łagry istniały w tym rejonie od lat 30-tych XX w.

W latach 1945-56 odbywali swe kary wieloletniego uwięzienia także żołnierze Armii Krajowej m.in. z Obwodu Grodzieńskiego Okręgu AK Białystok, Okręgu Wileńskiego i Nowogródzkiego AK. Wiele spośród nich to były kobiety z AK zatrudnione do pracy przymusowej w szczególności w fabrykach odzieży na potrzeby wojska i żołnierzy Armii Czerwonej jako szwaczki, w magazynach. Mężczyźni pracowali tu przymusowo przy wyrębie lasu, w kamieniołomach, przy budowie fabryk. Do największych obozów należały : posiołek Jawas z łagrem nr 1/385, specłagry 2, 7, 14 przy fabrykach krawieckich.

Dla wielu Polaków było to jedyne miejsce odbywania wieloletniej kary. Byli też inni, którzy po krótkim pobycie kierowani byli do innych łagrów np. w Komi ASSR czy na Kołymie. Po zwolnieniu z obozów w Potmie żołnierze AK kierowani byli na zesłanie m.in. do Krasnojarskiego Kraju czy w Incie.