GULAG
Historia

ŁAGRY SOWIECKIE - SKRÓCONY PRZEWODNIK

BOROWICZE

Borowicze – miasto położone w obw. nowogrodzkim w europejskiej części Rosji, w połowie drogi między Sankt Petersburgiem a Moskwą. Pod koniec II wojny światowej założono w nim i jego okolicach kompleks łagrów NKWD – tzw. obóz nr 270. Więziono w nim po roku 1944 wielu żołnierzy AK z Kresów Wschodnich II RP, ale także np. Podkarpacia czy Lubelszczyzny.

Obóz w Borowiczach był jednym z najcięższych obozów sowieckich. Określany był jako obóz o skrajnie trudnych warunkach i taki pozostał w pamięci Polaków, którzy tam trafili. Z informacji zawartych w dokumentach wynika, że łącznie tylko w listopadzie i w grudniu 1944 roku do obozu w Borowiczach przywiezionych zostało ponad 4800 Polaków, członków Armii Krajowej. Warunki, jakie panowały w obozie, powodowały skrajne wyniszczenie ludzi tam osadzonych w bardzo krótkim czasie. Zmuszani byli do pracy w kopalniach w systemie 3 - zmianowym po 8 godzin bez przerwy na obiad. W wyniku niezadowalającego wyżywienia 10 - godzinna przerwa między posiłkami, niesprzyjających warunków klimatycznych, braku odzieży roboczej i właściwego obuwia obniżył się stan fizyczny Polaków, zwiększała się zachorowalność i śmiertelność. Więźniowie mieli tu status internowanych. Nie zostali, jak inni żołnierze AK, skazani wyrokiem Trybunałów Wojennych NKWD. Wielu z nich, o ile przeżyło, było zwalnianych i transportowanych na teren powojennej Polski w roku 1947.

Na zespół łagrów nr 270 Borowicze składały się m.in. następujące obozy : Jegolsk, Schachtlager (praca w kopalni węgla, przy budowie baraków), Stadtlager (prace w cegielni), Kawanka (na przedmieściach Borowicz). Po roku 1989 dawni więźniowie Borowicz założyli w Polsce bardzo zwarte i aktywne Środowisko Borowiczan, pielęgnujące i upowszechniające losy żołnierzy AK w tym kompleksie obozów NKWD.